Lan Thạch Hộc Tía (Dendrobium officinate Kimura et Migo) không chỉ là một loài phong lan cho hoa đẹp mà còn là một loại thảo dược với nhiều hoạt chất quan trọng (chrysotoxene, erianin, confusarin, polysaccharide, alkaloid...) có tác dụng chống ung thư, chống lão hóa, tăng cường miễn dịch và giãn mạch máu. Do đó, giá bán trên thị trường 1 kg thân khô của lan Thạch Hộc Tía khoảng 80.000 Nhân dân tệ (khoảng 261.525.676 VNĐ) (Zhu et al., 2010; Yao et al., 2012; Chu et al., 2014).

Trước những năm 1990, lan Thạch Hộc Tía chủ yếu được thu hái trong tự nhiên để phục vụ cho ngành y học cổ truyền của Trung Quốc (Marilyn, 2015). Hiện nay, môi trường sống tự nhiên của lan Thạch Hộc Tía phần lớn đã bị phá hủy do biến đổi khí hậu và quần thể của chúng đang bị suy giảm do khai thác quá mức của con người và tỷ lệ tái sinh tự nhiên thấp (Qian et al., 2014). Dựa vào điều tra thực địa, ước tính số lượng quần thể hoang dã đã giảm xuống còn dưới 50% trong gần 10 năm (Dake et al., 2013). Trong những năm gần đây, diện tích trồng lan Thạch Hộc Tía trong điều kiện nhân tạo tại Trung Quốc hơn 4000 ha và hướng dẫn trồng theo “Thực hành nông nghiệp tốt” (Marilyn, 2015).

Các nghiên cứu khảo sát về ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng, các hợp chất bổ sung (nước dừa, khoai tây, chuối, táo) và một số loại môi trường nuôi cấy như: MS, ½MS, VW, RE, B5, Hyponex đã được khảo sát bởi một số nghiên cứu trong và ngoài nước để đánh giá khả năng sinh trưởng và phát triển in vitro trên đối tượng này (Nguyễn Thị Sơn et al., 2014; Chen et al., 2014). Tuy nhiên, khả năng sống sót cũng như quá trình sinh trưởng ở giai đoạn vườn ươm phụ thuộc rất lớn vào việc chuẩn hóa chất lượng cây giống trong nuôi cấy in vitro.

Nghiên cứu: “Ảnh hưởng của một số yếu tố lên quá trình sinh trưởng và phát triển Lan Thạch Hộc Tía (Dendrobium officinale Kimura et Migo) trong nuôi cấy in vitro ex vitro” thực hiện nhằm đánh giá tác động của một số yếu tố lên chất lượng cây giống trong nuôi cấy in vitro cũng như sinh trưởng và phát triển tiếp theo ở giai đoạn vườn ươm. Kết quả cho thấy, môi trường SH thích hợp cho quá trình sinh trưởng chồi in vitro về các chỉ tiêu theo dõi sau 90 ngày nuôi cấy. Trong quá trình nhân nhanh chồi, kết quả tốt nhất thu được 4,53 chồi/mẫu trên môi trường SH có bổ sung 2 mg/L BA, 30 g/L sucrose, 9 g/L agar, 1 g/L than hoạt tính (Hình 1). Môi trường SH có bổ sung 1,0 mg/L NAA, 30 g/L sucrose, 9 g/L agar và 1,0 g/L than hoạt tính kết hợp với điều kiện nuôi cấy thoáng khí thích hợp để tạo cây hoàn chỉnh với chiều cao cây 5,73 cm, số rễ (4,77 rễ/cây), chiều dài rễ (5,00 rễ/cây), khối lượng tươi (3,36 g/cây), khối lượng khô (0,31 g/cây), tổng chlorophyll (45,76 mg/cm2). Cây con thu được trong điều kiện thoáng khí cho tỷ lệ sống sót 100% và khả năng sinh trưởng tốt nhất ngoài vườn ươm trên giá thể 50% vỏ thông kết hợp với 50% dớn mút sau 12 tháng (Hình 2).

 

Hình 1. Ảnh hưởng của một số yếu tố lên quá trình sinh trưởng và phát triển lan Thạch Hộc Tía trong nuôi cấy in vitro. a: Môi trường nuôi cấy; b: BA; c: Kin; d: TDZ; e: IBA, NAA – Nuôi cấy không thoáng khí; f: IBA, NAA – Nuôi cấy thoáng khí.

Hình 2. Ảnh hưởng của cây giống và giá thể lên khả năng sinh trưởng và phát triển ở giai đoạn vườn ươm. a: Không thoáng khí và thoáng khí; b: 50% vỏ thông + 50% dớn mút.

Tin, ảnh: Thanh Tùng

Thống Kê

1520025
Today
Yesterday
This Week
Last Week
This Month
Last Month
All days
53
63
1537
1517069
6566
8502
1520025

Your IP: 3.235.137.159
2020-09-26 09:03